TRẠM XỬ LÝ NƯỚC THẢI SẢN XUẤT GIẤY

Với nhà máy giấy, nước thải vừa là gánh nặng môi trường vừa là dòng nguyên liệu bị thất thoát: xơ sợi và bột giấy trôi theo nước là tiền. Công ty TNHH Quốc tế NGO (NGO International) thiết kế, thi công hệ thống xử lý nước thải công nghiệp và tiếp cận nước thải ngành giấy bằng ba cấp xử lý, trong đó cấp đầu dùng tuyển nổi DAF siêu cao để thu hồi bột trước khi xử lý COD và độ màu. Bài viết giới thiệu cách tiếp cận này qua một hệ thống NGO đã thực hiện cho nhà máy giấy.

Tổng quan về xử lý nước thải ngành giấy

Nước thải nhà máy giấy chứa xơ sợi, bột mịn, cao lanh, tinh bột và các phụ gia xeo giấy. Nhà máy dùng giấy thu hồi còn có mực in, keo dán, băng dính trong nước thải; nhà máy làm bột từ gỗ hay tre nứa thì có dịch đen, lignin và độ màu cao từ công đoạn nấu, tẩy trắng. Nhà máy nào cũng dùng lượng nước lớn cho mỗi tấn giấy.

Chất rắn lơ lửng rất cao và phần lớn là xơ sợi, bột có giá trị; để chúng trôi xuống hệ xử lý vừa gây tải lớn vừa mất nguyên liệu. Vấn đề thứ hai xuất hiện khi nhà máy khép kín vòng nước để tiết kiệm: độ cứng, muối, chất hữu cơ hòa tan và vi sinh tích tụ dần, gây bám cặn, mùi và ảnh hưởng chất lượng giấy.

Công nghệ được chọn theo loại giấy và nguyên liệu, công suất tính theo tấn giấy mỗi ngày, mức tuần hoàn mong muốn, quỹ đất và yêu cầu xả thải. Riêng thành phần giấy thu hồi đầu vào đã có thể làm COD và lượng tạp chất thay đổi đáng kể giữa các đợt nguyên liệu.

Năng lực của NGO International trong xử lý nước thải ngành giấy

Hướng tiếp cận của NGO International với nước thải giấy là thu hồi bột và sợi ngay ở đầu nguồn, vừa giảm tải cho các cấp phía sau vừa trả nguyên liệu về sản xuất. Giải pháp gồm ba cấp xử lý; cấp tách chất rắn dùng thiết bị tuyển nổi DAF siêu cao dành cho nước thải có nồng độ chất rắn lơ lửng lớn.

Giải pháp được thiết kế để thu hồi bột, tách sợi đến 93%, xử lý COD và độ màu để nước sau xử lý đạt chuẩn A, và cho phép tái tuần hoàn đến 95% lượng nước cho sản xuất. Mức thực tế ở từng nhà máy còn phụ thuộc nguồn nguyên liệu và cách vận hành, nên cần được đo sau khi hệ thống chạy ổn định. Với hệ thống đang chạy, dịch vụ tư vấn vận hành rà soát lại tiêu hao hóa chất và thông số vận hành; phạm vi chung xem ở trang xử lý nước thải công nghiệp.

Các dự án tiêu biểu của NGO International

Tên và địa điểm nhà máy không được công khai. Video ở đầu bài ghi lại các bồn xử lý, cụm DAF và mẫu nước trước, sau xử lý; video thuộc danh mục trên trang Dự án.

Công nghệ xử lý nước thải thường áp dụng cho ngành giấy

Bước đầu là tách rác thô và xơ sợi lớn bằng lưới hoặc sàng, sau đó DAF thu hồi xơ sợi và bột mịn để đưa lại dây chuyền. Chất trợ keo tụ phải được chọn sao cho không ảnh hưởng chất lượng giấy khi bột quay lại sản xuất.

Phần COD hòa tan xử lý bằng sinh học. Với nước thải giấy tái chế COD cao, xử lý kỵ khí (UASB, IC) trước bậc hiếu khí giúp giảm mạnh tải và thu được biogas; phần còn lại xử lý hiếu khí. Nếu độ màu còn cao, có thể bổ sung keo tụ hóa lý hoặc oxy hóa nâng cao.

Muốn tuần hoàn nước sâu hơn, cần lọc và kiểm soát độ cứng, muối, vi sinh trong vòng nước, nếu không cặn bám và mùi sẽ xuất hiện. Mức tuần hoàn khả thi luôn là điểm cân bằng giữa chất lượng giấy, chi phí xử lý và nguồn nước cấp.

Xử lý nước thải ngành giấy tại Việt Nam

Nhiều nhà máy giấy ở Việt Nam, nhất là giấy bao bì, dùng giấy thu hồi làm nguyên liệu, nên nước thải chứa nhiều mực, keo và tạp chất; nhà máy làm bột từ gỗ, tre nứa có thêm dịch đen và nước tẩy trắng. Khác biệt nguyên liệu này quyết định sơ đồ xử lý.

Hai yếu tố gắn với địa bàn ảnh hưởng nhiều nhất là nguồn tiếp nhận nước thải, quyết định mức xử lý cuối, và nguồn nước cấp, quyết định mức tuần hoàn khả thi. Nếu nhà máy nằm trong khu công nghiệp, trạm tập trung của khu còn đặt thêm ngưỡng tiếp nhận riêng.

Đội kỹ thuật của NGO International làm việc với nhà máy giấy, bột giấy ở các tỉnh dưới đây, từ khảo sát dòng thải, thu hồi bột đến cải tạo hệ thống đang chạy. Bắc Ninh có nhiều cơ sở giấy tái chế quanh các làng nghề, còn Bình Dương cũ và Đồng Nai tập trung các nhà máy giấy bao bì phục vụ khu công nghiệp phía Nam.

Vì sao cần lựa chọn đơn vị có kinh nghiệm thực tế?

Nhà thầu chưa từng làm nước thải giấy thường xử lý nó như nước thải công nghiệp thông thường và bỏ lỡ hai điều: giá trị của xơ sợi thu hồi được và ảnh hưởng của vòng nước tuần hoàn đến chất lượng giấy. Một đề xuất đáng tin nên nói rõ đã thiết kế cho loại giấy nào, mức thu hồi đo được ở công trình đã chạy và cách kiểm soát vòng nước.

Cũng nên xem cách tính công suất theo tấn giấy, khả năng mở rộng khi nhà máy tăng sản lượng và dịch vụ hỗ trợ khi nguyên liệu đổi loại. Nguồn giấy thu hồi thay đổi theo thị trường, và nước thải thay đổi theo nguyên liệu.

Câu hỏi thường gặp

Kết luận

Ở nhà máy giấy, hệ xử lý tốt là hệ thu hồi bột trước rồi mới xử lý, và tuần hoàn nước có kiểm soát. Chi phí đầu tư chỉ có ý nghĩa khi đặt cạnh lượng bột, sợi và nước cấp mà nhà máy giữ lại được, và các con số đó cần được đo trên hệ thống thật.

NGO International đã thực hiện hệ thống ba cấp với DAF siêu cao cho nhà máy giấy, cùng năng lực thiết kế, thi công và tư vấn vận hành. Nhà máy đang tìm hướng thu hồi bột hoặc tăng mức tuần hoàn nước nên bắt đầu bằng việc đo mức thất thoát bột hiện tại; NGO có thể hỗ trợ phần đo đạc này trước khi chọn phương án.

Liên hệ NGO International