TRẠM TÁI SỬ DỤNG NƯỚC THẢI MẠ LINH KIỆN ĐIỆN TỬ

Nước thải ngành mạ và linh kiện điện tử chứa kim loại, muối và hóa chất ở nồng độ mà nhiều hệ thống thông thường không xử lý nổi. Bù lại, ngành này có lý do rõ ràng để dùng lại nước: nước rửa sau mạ cần chất lượng cao, nước tinh khiết thì tốn kém. Công ty TNHH Quốc tế NGO (NGO International), đơn vị xử lý nước thải và nước tinh khiết công nghiệp, đã triển khai trạm xử lý, thu hồi kim loại quý và tái sử dụng nước thải mạ cho nhà máy sản xuất linh kiện điện tử. Phần dưới đi qua đặc điểm nước thải và hai trường hợp thực tế.

Tổng quan về xử lý nước thải ngành mạ

Nước thải ngành mạ gồm nhiều dòng với tính chất rất khác nhau. Nước rửa sau mạ có lưu lượng lớn nhưng loãng, chứa kim loại hòa tan cùng axit hoặc kiềm nhẹ. Dung dịch thải từ bể mạ, bể tẩy có lưu lượng nhỏ nhưng đậm đặc, có thể chứa xyanua, crom hóa trị sáu hoặc chất tạo phức làm kim loại khó kết tủa. Với linh kiện điện tử, bán dẫn và bảng mạch còn có các dòng chứa đồng, niken, kẽm, crom và kim loại quý.

Chi phí vận hành dồn nhiều nhất vào bùn kim loại và độ mặn. Kết tủa kim loại sinh nhiều bùn, thường phải quản lý như chất thải nguy hại; nước sau xử lý sơ bộ vẫn nhiều muối nên khó dùng lại nếu chưa qua lọc màng hoặc trao đổi ion. Khi các dòng bị trộn chung, chất tạo phức và xyanua còn làm việc xử lý khó hơn nữa. Kim loại quý đi theo nước thải cũng là nguyên liệu bị bỏ phí.

Thiết kế vì vậy bắt đầu từ phân dòng: xác định dòng nào tái sử dụng được, dòng nào cần thu hồi kim loại, và chất lượng nước cho từng mục đích, chẳng hạn nước rửa cuối cần độ dẫn thấp.

Năng lực của NGO International trong xử lý nước thải ngành mạ

NGO International thiết kế hệ thống xử lý nước thải và nước tinh khiết cho nhà máy mạ, linh kiện điện tử, vi mạch, bán dẫn và bảng mạch PCB, theo hướng tái sử dụng và tái tuần hoàn nước. Phạm vi đi từ khảo sát, lập phương án đến lắp đặt, chạy thử và hỗ trợ kỹ thuật trong vận hành. Với nhà máy mới, NGO hỗ trợ cả báo cáo ĐTM và giấy phép môi trường.

Hỗ trợ sau đầu tư là điểm NGO chú trọng với ngành này, vì nhiều nhà máy dùng máy móc, công nghệ nước ngoài và gặp khó khi cần hỗ trợ kỹ thuật kịp thời, nhất là lúc phát sinh sự cố. NGO cấp vật tư, hóa chất và tư vấn kỹ thuật từ hai văn phòng Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh. Các giải pháp cho ngành được tổng hợp ở trang xử lý nước thải và nước tinh khiết cho ngành mạ và linh kiện điện tử.

Các dự án tiêu biểu của NGO International

Video ở đầu bài đi qua sơ đồ công nghệ và từng khu vực thiết bị của trạm thứ nhất; trường hợp thứ hai lấy từ lời chứng thực của khách hàng trên trang Dự án. Địa điểm, công suất và tên doanh nghiệp không được công khai.

Công nghệ xử lý nước thải thường áp dụng cho ngành mạ

Phân dòng đặt ở đầu. Nước rửa loãng được tách khỏi dung dịch đậm đặc; dòng chứa xyanua hoặc crom hóa trị sáu được tiền xử lý riêng (oxy hóa xyanua, khử crom) trước khi vào hệ chung.

Kim loại được kết tủa dưới dạng hydroxit hoặc sunfua bằng điều chỉnh pH và hóa chất, sau đó keo tụ, lắng và lọc. Than hoạt tính hấp phụ chất hữu cơ và clo dư trước các bước màng, bảo vệ màng lọc.

Để tái sử dụng, lọc micro loại hạt mịn, RO giữ lại muối và ion hòa tan, còn trao đổi ion và khử khoáng đưa độ dẫn xuống mức nước rửa cần. Trao đổi ion cũng là cách giữ lại kim loại từ dòng loãng để thu hồi. Dòng cô đặc từ RO cần được xử lý riêng, điều thường bị bỏ sót khi tính tỷ lệ tái sử dụng.

Xử lý nước thải ngành mạ tại Việt Nam

Nhà máy linh kiện điện tử thường đặt trong khu công nghiệp, nơi ban quản lý quy định giới hạn đấu nối và có thể yêu cầu quan trắc riêng. Cơ sở mạ ngoài khu công nghiệp xả theo quy chuẩn và giấy phép môi trường, đồng thời phải quản lý riêng bùn kim loại như chất thải nguy hại.

Nhà máy vốn đầu tư nước ngoài thường có mục tiêu riêng của tập đoàn về tái sử dụng nước và báo cáo môi trường, vì vậy mục tiêu tái sử dụng cần được chốt bằng con số ngay từ đầu, như mức tối thiểu 50% ở trường hợp nêu trên.

Ở miền Bắc, NGO International đảm nhận xử lý và tái sử dụng nước thải mạ cho nhà máy linh kiện điện tử, bán dẫn tại các tỉnh dưới đây. Bắc Ninh, Bắc Giang và Vĩnh Phúc cũ tập trung nhiều nhà máy điện tử vốn đầu tư nước ngoài; Hải Phòng và Hà Nội cũng có nhiều khu công nghiệp công nghệ cao.

Vì sao cần lựa chọn đơn vị có kinh nghiệm thực tế?

Hệ thống tái sử dụng nước ngành mạ chịu áp lực từ hai phía: chất lượng nước rửa ảnh hưởng trực tiếp đến sản phẩm, còn chất lượng nước thải ảnh hưởng đến tuân thủ. Ba câu hỏi giúp lọc nhà thầu: có phân dòng trước khi thiết kế không, tỷ lệ tái sử dụng dự kiến đã trừ dòng cô đặc từ RO chưa, và ai chịu trách nhiệm khi độ dẫn nước cấp lại vượt yêu cầu.

Cũng nên xem khả năng hỗ trợ kỹ thuật sau bàn giao. Màng và nhựa trao đổi ion cần thay thế, tái sinh đúng lịch, còn thành phần bể mạ đổi theo sản phẩm, nên nhà thầu có kinh nghiệm sẽ hiệu chỉnh vận hành thay vì dừng ở nghiệm thu; đây cũng là phần việc của dịch vụ tư vấn vận hành mà NGO cung cấp.

Câu hỏi thường gặp

Kết luận

Ngành mạ và linh kiện điện tử cho thấy tái sử dụng nước có thể là mục tiêu thực tế, miễn là nước thải được phân dòng đúng và các bước lọc, RO, trao đổi ion được tính cùng lúc với xử lý kim loại. Bùn kim loại và dòng cô đặc là hai phần phải tính ngay từ thiết kế.

NGO International đã triển khai trạm xử lý, thu hồi kim loại quý và tái sử dụng nước thải mạ cho nhà máy linh kiện điện tử, và có khách hàng trong ngành duy trì kết quả quan trắc ổn định qua ba năm. Với nhà máy đang cân nhắc tái sử dụng nước, việc đầu tiên là phân dòng và đo từng dòng, từ đó mới cùng NGO đánh giá mức tái sử dụng khả thi.

Liên hệ NGO International